Membrany hydroizolacyjne to gotowe, fabrycznie wyprodukowane arkusze lub folie tworzące wodoszczelną barierę o stałej grubości. Rozkłada się je na podłożu i klei, zgrzewa lub mocuje mechanicznie. Dzielą się na bitumiczne, z tworzyw sztucznych oraz kubełkowe - pełniące funkcję ochronną i drenażową dla właściwej izolacji.
Ten artykuł jest częścią szerszego zagadnienia - miejsce membran w całej klasyfikacji znajdziesz w przewodniku o rodzajach hydroizolacji. Tutaj omawiamy poszczególne typy membran, ich mocne strony i typowe zastosowania w budynku.
Czym są membrany hydroizolacyjne
Membrana to gotowy wyrób hydroizolacyjny w postaci arkusza lub folii, produkowany fabrycznie z kontrolowaną grubością i parametrami. To odróżnia ją od powłok nakładanych na mokro - mas bitumicznych i szlamów mineralnych - których grubość zależy od tego, jak starannie pracował wykonawca. Membranę rozwija się z rolki, układa na przygotowanym podłożu i łączy w szczelną całość na zakładach.
Zaletą membran jest pewna, powtarzalna grubość i szybki montaż na dużych powierzchniach. Ich słabym punktem są spoiny - miejsca łączenia arkuszy, które muszą być wykonane bezbłędnie, bo to tamtędy najczęściej przecieka woda. Dlatego przy membranach kluczowe stają się detale: zakłady, narożniki, obróbki i przejścia instalacji.
Membrany bitumiczne - samoprzylepne i zgrzewalne
Membrany bitumiczne to arkusze na bazie asfaltu modyfikowanego, zbrojone welonem lub siatką. Występują w wersji zgrzewalnej (papa termozgrzewalna, mocowana palnikiem) oraz samoprzylepnej, z warstwą kleju zabezpieczoną folią, którą odrywa się przy układaniu. Samoprzylepne są wygodniejsze i bezpieczniejsze, bo nie wymagają otwartego ognia; zgrzewalne dają bardzo trwałe połączenie, ale wymagają doświadczenia.
Stosuje się je na izolacji poziomej i pionowej fundamentów, pod płytami fundamentowymi oraz na tarasach i dachach. Dobrze mostkują drobne rysy i tworzą grubą, odporną barierę. Ich montaż wymaga starannego przygotowania i zagruntowania podłoża oraz dokładnego docisku na zakładach, aby nie powstały kanaliki, którymi wniknie woda.
Membrany z tworzyw sztucznych (EPDM, PVC, TPO)
Membrany z tworzyw to cienkie, ale bardzo wytrzymałe folie syntetyczne. EPDM to elastyczny kauczuk odporny na starzenie i promieniowanie UV, ceniony na dachach płaskich, w oczkach wodnych i zbiornikach. PVC i TPO to membrany termoplastyczne łączone przez zgrzewanie gorącym powietrzem, popularne na dachach oraz w izolacjach o wysokich wymaganiach.
Ich przewagą jest trwałość, elastyczność w niskich temperaturach i bardzo pewne, zgrzewane spoiny. Wymagają jednak odpowiedniego narzędzia i wprawy - źle zgrzana spoina jest równie nieszczelna jak brak izolacji. Membrany z tworzyw często wybiera się tam, gdzie liczy się długa żywotność i odporność na ruchy podłoża.
Membrany kubełkowe - ochrona i drenaż
Membrana kubełkowa (folia kubełkowa) to tłoczona folia z tworzywa z regularnymi wypukłościami przypominającymi kubełki. Wbrew nazwie nie jest zasadniczą hydroizolacją - jej rolą jest ochrona właściwej powłoki przed uszkodzeniem podczas zasypywania wykopu oraz odprowadzanie wody wzdłuż ściany dzięki pustce powietrznej między wytłoczeniami a murem.
Montuje się ją na zewnętrznej stronie ściany fundamentowej, na wcześniej wykonanej izolacji bitumicznej lub membranowej, wypustkami do ściany. Wersje z wtopioną geowłókniną pełnią dodatkowo funkcję filtra w układzie drenażu. To tani i skuteczny sposób, by przedłużyć żywotność zasadniczej hydroizolacji - pod warunkiem, że nie traktuje się jej jako zamiennika powłoki.
Membrana czy powłoka nakładana na mokro
Wybór między membraną a powłoką na mokro zależy od kształtu powierzchni i warunków pracy. Membrany świetnie sprawdzają się na dużych, prostych płaszczyznach, gdzie liczy się pewna grubość i szybkość - dachy, płyty fundamentowe. Powłoki nakładane na mokro (masy, szlamy) wygrywają na powierzchniach z wieloma detalami, przejściami i nieregularnym kształtem, bo tworzą bezspoinową, ciągłą warstwę omijającą problem łączeń.
| Kryterium | Membrana (arkusz) | Powłoka na mokro |
|---|---|---|
| Grubość | Fabryczna, powtarzalna | Zależna od wykonawcy |
| Spoiny | Tak (zakłady, słaby punkt) | Brak (bezspoinowa) |
| Duże płaszczyzny | Szybki montaż | Pracochłonne |
| Detale i narożniki | Wymaga obróbek | Łatwe do objęcia |
W praktyce oba rozwiązania często się łączy: membrana na płaszczyznach, powłoka na detalach i połączeniach. Materiały tego typu i ich akcesoria zestawiamy w artykule o taśmach i akcesoriach hydroizolacyjnych.
Jak dobrać membranę do zadania
Dobór membrany zaczyna się od miejsca i obciążenia. Do zewnętrznej izolacji fundamentów sprawdzają się membrany bitumiczne samoprzylepne, chronione folią kubełkową. Na dachach płaskich i w zbiornikach przewagę mają membrany z tworzyw EPDM lub PVC. Pod płytę fundamentową układa się membrany o wysokiej odporności na przebicie. Zawsze dobiera się przy tym akcesoria z tego samego systemu.
Drugim kryterium jest sposób montażu i możliwości wykonawcy. Membrany samoprzylepne i kubełkowe bywają układane samodzielnie, zgrzewalne i z tworzyw wymagają sprzętu oraz wprawy. Niezależnie od typu, o powodzeniu decydują detale - zakłady, narożniki i przejścia instalacji. To tam warto skupić uwagę i, przy trudnych obiektach, skorzystać z doświadczonego fachowca.
Więcej na ten temat piszemy w artykule o masach bitumicznych.